Yaşam boyu alerji yolculuğum:
1976'dan bugüne

Altı aylık bir bebekken başlayan bir nefes hikâyesi bu. Kırk yedi yaşında, orman kenarında bir bahçe katında yeniden karşılaştığım eski bir tanıdığın hikâyesi. Bir mühendis titizliğiyle kendi bedenimi izlerken, içimdeki meraklı kız hep aynı soruyu sordu: acaba menopoz ve astım arasında, benim de yaşadığım bir bağ var mı? Bu yazı bir tıbbi rehber değil — benim kişisel yolculuğum. Ama belki senin hikâyenle de bir yerde kesişir.

Zeynep Kamil'den Çapa'ya: hikâye nasıl başladı?

Altı aylık bir bebekken, bir gezme dönüşünde annem beni yıkamış; ardından gezintimiz Zeynep Kamil Hastanesi'nde devam etmiş. Astım hikâyem böylece başlamış. Şiddetli başlayan ataklarım, iki yaşıma kadar defalarca gece acil başvurusuna ve hastane yatışına neden oldu.

En sonunda, kız kardeşimin doğumunda yaşadığım kıskançlık krizinin çok ciddi bir astım atağına dönüşmesiyle ailem daha ciddi bir tedavi arayışına girdi. Çapa Tıp'ın ileri görüşlü klinisyenlerinin önerisiyle — binbir zorlukla, pilotların Fransa'dan satın alıp getirdiği aşılarla — tedavim yaklaşık üç yıl sürdü. Ve nihayet beş yaşında semptomlarım geriledi.

Tedavim biter bitmez, beş buçuk yaşında koşa koşa ilkokula başladım ve sorunsuz bir çocukluk geçirdim. Üniversite yıllarına kadar ciddi bir atak yaşamadım. Ta ki arkadaşlarımla Belgrad ormanlarında koşuya gittiğim o güne kadar. O gece, çocukluğumdaki nefessiz kalışlarımı ilk kez yeniden hatırladım. Bu sefer çok hızlı biçimde astım ilaçlarıyla tedavi oldum; doktorum tedavi bitince ilaçlarımı kesti.

Kırk yedi yaşında: eski bir tanıdık geri döndü

Kırk yedi yaşında astım tablom yeniden döndü. Bu sefer suç tamamen benimdi. Orman kenarında bir bahçe katına taşındım; bir de bahçeden içeri küçük bir kedi evimizi sahiplendi. Sonra bir tane de ben sahiplendim.

Kedilerimin varlığı, ormana komşu ev, baharda her yeri sapsarı bürüyen polenler — bunların hepsi üst üste binince alerjik yüküm kritik eşiği aştı ve gece acil ziyaretlerim yeniden başladı.

Winnicott ile tanışmak: ruhun bedene mektupları

Sağlığın, bedensel ve ruhsal bütünlüğün bir bileşkesi olduğuna inanırım. Mesleğim icabı bedensel yönüyle yakından ilgileniyorum; hobi olarak da ruhsal yönünü anlamaya çalışıyorum.

Bu okumalarımda Donald Winnicott ile tanıştım. Birkaç kitabı için hazırladığım kısa özetleri kitaplar bölümümüzde bulabilirsin. Winnicott'un çocukluk astımını psikosomatik bir mesele olarak ele alması ilgimi son derece çekti.

Annemle yaptığım detaylı konuşmalar sonrasında şunu öğrendim: ikiz erkek bebeklerini kaybettikten yalnızca iki ay sonra bana hamile kalmış ve bu süreçte bebeklerini kaybettiği için derin bir depresyon yaşamış. Belki de Winnicott'un dediği gibi ruhum, "astım semptomu"nu anneme ulaşmak için bir yol olarak kullandı.

Annemle üç yıl boyunca vapurla Çapa'ya gidip aşı olmanın — hem bedenimi iyileştiren tedavinin hem de annemle paylaştığımız o yolculukların terapötik etkisiyle — astımımın tedavi olduğunu düşünüyorum. Tabii ki bu benim bireysel hikâyem. Zaman ilerledikçe, henüz yeni yeni büyüyen nörobiyoloji ve epigenetik bilimi, belki alerjiler için de bugün bilmediğimiz pek çok şeyi anlamamızı sağlayacak.

İçimdeki meraklı kız: menopoz da mı rol oynadı?

İçimdeki meraklı kız bu sefer şunu düşünmeye başladı: astımımın kötüleşmesi menopozdan da olabilir mi?

Yaşlanmanın ilk kritik eşiği olan kırk dördü geçmem ve belki de perimenopozda değişen hormonlarım da bana bir oyun oynamış olabilir. Bu konuda biraz okuma yaptığımda, menopoz dönemindeki östrojen dalgalanmasının astımın seyrini etkileyebileceğine dair çok zengin bir literatür olduğunu gördüm.

Şu an neredeyim? Güncel protokolüm

Şimdilik, güncel tedavi protokollerine uygun olarak ve hekimimle birlikte, en sevdiğim mevsim olan bahara girerken tedavimi sürdürüyorum. Alerjik yükümün yüksek olduğu dönemlerde — özellikle polen sezonunda — şu düzeni uyguluyorum: